Advertenties	Adverteerders Info

Lawinegevaar & Overlevings- en Reddingstechnieken voor Slachtoffers van Lawines

Reizen & Vakanties

Deel uw Mening

Doorsturen

Printen

• Lawinegevaar
• Soorten Lawines
• Wat Veroorzaakt Lawines?
• De Lawine Checklist
• Veiligheidsuitrusting en Uitrusting voor Reddingsoperaties na Lawines
• Reddingsoperaties

Lawinegevaar Dertig procent van de mensen die bedolven worden door een lawine overlijdt door letsel. Lawines kunnen veel snelheid hebben. Terwijl lawines van natte sneeuw misschien met een kleine 10 km/h van een matige helling afkomen kunnen lawines van droge poeder voortrazen met 190 km/h waardoor er een luchtverplaatsing ontstaat met de kracht van een sterke explosie. Als je door deze schokgolf geraakt wordt kun je tegen stenen of bomen worden geslingerd, over hoge rotswanden worden getild of zelfs verdraaid worden door de hefboomwerking van je ski's, skistokken of snowboard.

Als je de lawine zelf overleeft en volledig bedolven bent wordt het een probleem om niet te stikken. Lawinesneeuw is niet zacht en donzig, zelfs niet als het om een poederlawine gaat. De kinetische energie van de sneeuw veroorzaakt warmte door de wrijving van de sneeuwvlokken. Hierdoor zet de sneeuw uit als beton op het moment dat het niet meer beweegt. Het gewicht van de sneeuw perst de sneeuw om je heen samen waardoor je muurvast komt te zitten en de lucht uit je longen wordt geperst. Je bent als het ware vastgevroren… je kunt het dus wel vergeten om jezelf uit te graven.

Als je vrienden een goede uitrusting hebben en alert zijn zullen ze je uitgraven. Als ze je vinden binnen 15 minuten heb je 90% kans op overleven. Na 30 minuten is de kans al gedaald naar 50% en naarmate de tijd verstrijkt daalt de kans op overleven steeds sneller. Omdat het veel tijd kost om door bevroren lawinesneeuw heen te graven zul je het waarschijnlijk niet overleven als je dieper dan 2 meter ligt.

Soorten Lawines

• Lawines van Losse Sneeuw
  Dit soor Lawines komen over het algemeen voor aan de oppervlakte van verse sneeuw of natte lentesneeuw. Dit type lawine begint meestal op één punt en spreidt zich verder uit terwijl hij vooruit gaat. Dit soort lawines verplaatst zelden genoeg sneeuw om iemand diep te bedelven.
• IJslawines
  Deze lawines komen meestal voor wanneer een gletsjer over een afgrond glijdt. Stukken ijs vallen van de gletsjer terwijl hij langzaam naar beneden getrokken wordt door de zwaartekracht. Deze lawines worden in tegenstelling tot wat eerder werd aangenomen niet beïnvloed of veroorzaakt door temperatuur, tijd van de dag of andere factoren. Je kunt deze lawines het beste ontwijken door niet onder ijsranden door te gaan, maar als het echt niet anders kan moet je zorgen dat je snel bent en er zo snel mogelijk weg komt.
• Lawines van overhangende sneeuwmassa's
  Deze lawines komen voor als een overhangende sneeuwmassa losbreekt van de beschutte kant van een rotsrand. Overhangende sneeuwmassa's lijken op bevroren golven die langs de rotsranden lopen. Deze overhangende sneeuw wordt gevormd als de meest voorkomende winden sneeuw van de helling meenemen en aan de andere kant van de richel samenpakken. De sneeuw waaruit deze overhangende massa's bestaan is heel hard en heeft een hoge dichtheid, maar kan ook extreem breekbaar zijn. Het van is van bovenaf vaak moeilijk te bepalen waar de grond ophoudt en waar de sneeuw niet meer ondersteund is. Je kunt dit soort lawines eenvoudig ontwijken (en eventueel voorkomen er een te ontketenen) door niet te dicht bij de rand van rotsranden te komen.
• Sneeuwplaat Lawines
  Dit soort lawines komt voor als een samengepakte plaat sneeuw losbreekt. Zo'n plaat is moeilijk te ontdekken en ontwijken, meestal kun je er een heel eind overheen lopen voordat hij loskomt en naar beneden glijdt. Sneeuwplaat lawines zijn de gevaarlijkste soort lawines en ze veroorzaken de meeste ernstige verwondingen en eisen de meeste levens op.

Wat Veroorzaakt Lawines?

• Sneeuwlaag
  De laag sneeuw op de grond is geen vormloze 2-dimensionale deken. Als je de dwarsdoorsnede goed bekijkt kun je verschillende lagen in de sneeuwlaag ontdekken. Deze lagen zijn een weerspiegeling van de verschillende weersinvloeden die de sneeuw hebben voortgebracht of beïnvloed. Sommige van deze lagen zijn sterk, andere niet. De binding tussen deze lagen kan ook sterk of zwak zijn. Sneeuwplaat lawines ontstaan als de binding tussen twee lagen het gewicht van de sneeuw niet meer kan dragen waardoor de bovenste laag in zijn geheel naar beneden glijdt.
  
  
• Terrein
  Sneeuw is een korrelige substantie. De steilste hoek waaronder een korrelige substantie intact kan blijven zonder te bezwijken onder de zwaartekracht is 38°. Op hellingen met een hoek die in de buurt komt van deze grens komen lawines het meest voor.
  Lawines komen voor op hellingen met een hellingshoek tussen de 25-55°. De meeste lawines ontstaan echter op hellingen met een vrij steile hoek van ongeveer 35-45°. Op hellingen met een kleinere hoek kunnen lawines alleen ontketent worden als de piste zeer zwaar beladen is. Op zeer steile hellingen glijdt er continu sneeuw naar beneden en er worden daar bijna geen gevaarlijke sneeuwplaten gevormd.
  Als je aan het Snowboarden bent op een piste die niet steil genoeg is voor een lawine wil dat niet zeggen dat je niet verrast kunt worden door een lawine die boven je begonnen is en op zijn weg naar beneden is. Je kunt zelfs in ondiepe sneeuw een lawine veroorzaken op ogenschijnlijk veilig terrein dat ver van het normale risicogebied ligt.
  In de lente bevat sneeuw meer vloeibaar water tussen de sneeuwkristallen. Als deze natte sneeuw gaat schuiven zal de lawine zich daardoor meer gedragen als water en makkelijker veroorzaakt worden op hellingen met een vrij kleine hellingshoek.
  De soort vegetatie op een helling en de dichtheid ervan kunnen je veel vertellen over de hoe vaak die helling getroffen wordt door een lawine. Beschadigde bomen zijn een duidelijke indicatie dat er eerder lawines zijn geweest.
  
  
• Het Weer
  In elk klimaat speelt het weer -uit het verleden, in het heden en in de toekomst-een zeer grote rol in de evolutie van de sneeuw op de grond. Wat je moet onthouden is dat sneeuw heel slecht tegen plotselinge weersveranderingen kan: de sneeuwlaag kan geleidelijke veranderingen wel absorberen maar kan zich niet aanpassen aan plotselinge veranderingen. Let op plotselinge veranderingen in het weer op de dagen voordat je er op uit gaat tijdens je outdoor avontuur.
  
  
  

De Lawine Checklist

Veiligheidsuitrusting en Uitrusting voor Reddingsoperaties na Lawines

	Zenderondvangers/Bakens De enige realistische manier om iemand die bedolven is onder sneeuw op tijd te vinden om zijn/haar leven te redden is gebruik maken van een zender of baken. Een baken is een klein elektromagnetisch apparaatje dat een constant signaal uitzendt als het wordt aangezet. Het baken wordt onder de kleding tegen het lichaam gedragen door de Snowboarder. Als een lid van je groep is bedolven door een lawine moeten alle andere leden van de groep (ja, iedereen moet er een hebben!) hun zender op "ontvangen" zetten. Je kunt dan het signaal van je onder de sneeuw begraven vriend horen en hem vinden door een speciaal zoekpatroon te gebruiken.
	Sneeuwschep/Lawineschep Bakens hebben geen nut zonder scheppen, punt. Je kunt lichtgewicht lawinescheppen ook goed gebruiken voor andere dingen: je kunt je gaspitje erop zetten zodat het niet wegzakt in smeltende sneeuw, je kunt het gebruiken als anker als je over de sneeuw glijdt, je kunt erop zitten, er een schuilplaats in de sneeuw mee graven, etc. Deze scheppen zijn gemaakt van aluminium of plastic. Sommige mensen zijn bang dat de plastic scheppen zullen breken, maar een groter probleem is dat de bladen ervan vaak heel erg klein zijn.
	Peilstiften Een peilstift ziet er uit als een tentstok en werkt hetzelfde. Ze worden gebruikt om te zoeken naar slachtoffers van lawines die geen baken bij zich droegen. Er zijn skistokken die je aan elkaar kunt schroeven om er een peilstift van te maken, maar deze stokken zijn duur, het is een gepruts om de schotels eraf te krijgen, de vorm en uitsteeksels ervan maken het peilen moeilijker en ze kunnen sneller breken (dat is erg lastig want dan ben je je skistokken kwijt). Peilstiften kunnen ook worden gebruikt om slachtoffers die wel een baken hadden precies te lokaliseren. Er zijn in het verleden veel incidenten geweest waarbij er veel tijd werd verloren met graven in de buurt van een slachtoffer maar niet precies op plek waar hij/zij lag. Peilstokken kunnen ook worden gebruikt bij het zoeken naar een goede plek om een sneeuwkuil te graven. Tevens kunnen ze worden gebruikt om de sneeuwlagen onder de oppervlakte te evalueren en om te kijken of sneeuwbruggen over spleten sterk genoeg zijn.

Reddingsoperaties

1. Zorg ervoor dat er niet nog meer slachtoffers vallen
   De eerste regel bij reddingsoperaties is dat je ervoor moet zorgen dat het gebied veilig is. Kijk of er in de omgeving sprake is van nog meer lawinegevaar of andere gevaren die een bedreiging vormen voor jezelf of mensen uit je groep. Het kan een moeilijke beslissing zijn, maar als de situatie niet veilig is moet je niet gaan zoeken. Nog meer slachtoffers toevoegen aan het ongeluk helpt niemand.
   Als je besloten hebt dat het veilig genoeg is om een reddingsactie op poten te zetten moet je een wacht uitzetten die je kan waarschuwen als er gevaar dreigt. Spreek van tevoren een signaal af (schreeuwen, fluiten, etc.) en zoek een vluchtweg voor het reddingsteam, misschien kun je schuilen tussen een partij bomen.
   Onthoud dat tijd van belang is. Verspil geen tijd aan discussies over details. Een reddingsoperatie werkt het beste als er iemand de leiding neemt. Vaak zal de aangewezen persoon de meest ervaren Snowboarder in de groep zijn, maar je moet er niet over gaan staan debatteren.
   
   
2. Zoek naar Belangrijke Informatie
   
   Op welk punt is de lawine begonnen?
   Als je dit punt vindt kan het je een hoop zoekwerk besparen op de helling. Het slachtoffer zal zich bevinden in de uitlopende waaier die op dit punt begint.
   
   Op welk punt is het slachtoffer in de lawine terecht gekomen?
   Dit punt in combinatie met het punt waar de lawine begonnen is en aanwijzingen aan de oppervlakte kunnen je helpen bepalen waar het slachtoffer waarschijnlijk ligt.
   
   Zijn er getuigen?
   Misschien help je mensen uit een andere groep en heb je zelf het ongeluk niet zien gebeuren. Zorg ervoor dat ooggetuigen in de buurt blijven. Deze mensen kunnen je veel tijd besparen en informatie geven over hoeveel mensen er bedolven zijn. Als je met een grote groep bent kun je iemand aanwijzen om deze getuigen in de gaten te houden en ervoor te zorgen dat ze niet weggaan.
   
   Kun je iets opmaken uit de oppervlakte van de sneeuw?
   Als je delen van uitrusting aan de oppervlakte ziet liggen kan dat je helpen bepalen in welke richting het slachtoffer is meegesleurd en met het vinden van zijn positie. Deze delen van de uitrusting kunnen ook aangeven waar het slachtoffer zelf ligt.
   
   Het is een goed idee om op dit moment uit te zoeken waar het slachtoffer in de lawine terecht is gekomen en waar hij waarschijnlijk ligt, je moet ook een opslagpunt aanwijzen waar je uitrusting die je even niet nodig hebt kunt laten. Alles dat in het lawinegebied ligt kan een aanwijzing zijn-skisporen op de piste, uitrusting en kleding, hopen van puin dat door de lawine is meegesleept, etc. De reddingswerkers moeten proberen om de plek van het ongeval niet te 'besmetten' met hun eigen sporen. Ze moeten ook oppassen dat ze hun geuren niet overal achterlaten omdat als de zoektocht niet lukt een speurhond ingezet kan worden.
   
   
3. Zoektocht met bakens
   Je zou bij een lawineongeval binnen enkele seconden moeten beginnen met een dergelijke zoektocht. Iedereen in de groep moet hun Bakens op "ontvangen" zetten en aan de zoektocht beginnen.
   
   Als je niet weet hoe je met een Baken moet omgaan moet je het volgende lezen:
   Informatie: Een Lawinebaken gebruiken >>>
   Oefening: Virtuel Oefenen met een Baken
   
   Als het pad van de lawine redelijk smal is en de zoekers ervaring hebben zijn een of twee mensen voldoende om het hele pad te doorzoeken terwijl de rest van de zoekers in de groep hun bakens en sneeuwschoppen tevoorschijn halen. Het is een goed idee om een beperkt aantal zoekers in te schakelen als je niet zeker weet of het slachtoffer wel een baken droeg. Als het slachtoffer geen baken droeg moeten mensen snel beginnen met zoeken met peilstokken aan het begin van het pad van de lawine. Als de zoekers beneden staan verlies je tijd als ze eerst weer helemaal naar boven moeten komen.
   Als je eenmaal een signaal opgevangen hebt moet je hulp vragen van meer zoekers en gravers. Zoek met peilstokken de precieze locatie van het slachtoffer-je wilt niet pal bovenop het slachtoffer terechtkomen met je schop! Als er meer dan een slachtoffer is moet de zoektocht voortgezet worden met zoveel mensen als gemist kunnen worden bij de eerste reddingsactie.
   Maak eerst het hoofd van het slachtoffer vrij van sneeuw. Je kun beginnen met beademing en reanimatie terwijl anderen de rest van het lichaam van het slachtoffer vrijmaken. Mensen die bedolven raken door een lawine worden erg koud en hebben vaak behoorlijke klappen gehad. Behandel het slachtoffer voor onderkoeling en trauma.
   
   
4. Zoeken met peilstokken
   Als het slachtoffer geen baken bij zich droeg moet je je voorbereiden op een miserabele, koude en wanhopige zoektocht. Dit systeem wordt peilen genoemd. Het idee is dat je met lange stokken in de sneeuw gaat prikken in de hoop het slachtoffer te raken zodat je hem/haar uit kan graven-maak je geen zorgen, als het slachtoffer een paar blauwe plekken en bulten oploopt maar wel gered wordt zal hij/zij je dankbaar zijn.
   Onderzoek het sneeuwoppervlak en ga snel peilen en zoeken naar aanwijzingen. Als je een handschoen in de sneeuw vindt trek die er dan uit-het kan zijn dat er nog een hand in zit;
   Peil vooral in gebieden waar je veel kans maakt om het slachtoffer te vinden: het begin van de boomgrens in het pad van de lawine, de buitenkant van de bochten in het pad, plekken op de piste die een lage hellingshoek hebben en waar veel puin ligt, enz.
   Probeer te bepalen in welke lijn de lawine is gevallen en zet dan een zoeklijn voor peilstokken op aan de onderkant van het pad.
   
   
5. Nauwkeurig en minder nauwkeurig Zoeken
   Het doel van een peillijn is om het pad van de lawine te doorzoeken met regelmatig van elkaar verwijderde peilpunten. Als je de minder nauwkeurige zoekactie zorgvuldig uitvoert heb je 70% kans om het slachtoffer te vinden. Als je niet nauwkeurig en voorzichtig te werk gaat verlaag je deze kans.
   Laat bij een zoektocht de zoekers op ongeveer 75cm afstand van elkaar lopen. Iemand moet voor de zoekers staan en controleren of de zoekers recht lopen en hun commando's geven. Iedereen moet recht vooruit lopen en tussen hun voeten peilen. De zoekers moeten alleen peilen en bewegen op commando. Hier volgen enkele tips:
   
   
   
   • Werk heuvelopwaarts. Het is moeilijk om zoeklijnen recht te houden als je heuvelafwaarts werkt.
   • Als iemand iets raakt moet hij roepen en de peilstok op zijn plaats laten staan. Stuur iemand om op te graven wat werd geraakt. Geef de zoeker een nieuwe peilstok zodat er verder gezocht kan worden (het komt wel eens voor dat een zoeker iets anders raakt dan het slachtoffer);
   • Zoeken met een normale Skistok zonder schotel werkt beter dan helemaal geen peilstok.
   • Je bent op dit moment nog steeds op zoek naar een levend persoon, dus zoek snel, maar precies!
   • Sommige peilstokken zijn erg lang - zoek voorlopig tot twee meter diep.
   • Markeer de delen van de helling die zijn afgezocht;
   • Als je met meer dan 10 zoekers werkt kun je de groep het beste in tweeën opdelen en op verschillende plekken laten werken - het is moeilijk om lange zoeklijnen onder controle te houden.
   • Gebruik een touw (als je er een hebt) om de lijn van zoekers netjes recht te houden.
   • Als je het hele pad van de lawine hebt doorzocht en niets hebt gevonden ga dan terug en probeer het opnieuw. Ga hiermee door totdat je zeker weet dat het slachtoffer overleden is (dit is na ongeveer 1,5-2,0 uur), hierna kun je iemand sturen om hulp te halen en kun je een nauwkeurigere zoekactie op poten zetten.
   
   
   Als gewoon zoeken niets oplevert moet je overgaan op uitgebreid zoeken. Bij uitgebreid zoeken heb je een kans van 95% dat je het lichaam vindt. Deze methode is echter zeer tijdrovend en moet worden gebruikt om te zoeken naar overledenen en niet naar levende slachtoffers. Bij een uitgebreide zoekactie wordt dezelfde procedure aangehouden als bij normaal zoeken alleen moeten de zoekers nu stappen naar voren nemen die eenderde zijn van die bij normaal zoeken, en in de sneeuw peilen voor beide voeten en ertussen.